Bewerkte beelden

Gepost op 01 november 2013

Ik hou niet zo van bewerkte beelden. Dat zeg ik op verjaardagen en feestjes – als men weer eens om mijn mening vraagt. Maar ik bewerk ook al mijn beeld dus het is een beetje hypocriet om dat te zeggen. Wat dat betreft is de discussie over of je beelden mag bewerken zowel moeilijk als een beetje onzinnig. Toen ik begon met fotograferen schoot ik alles op zwartwit. En dat is allerminst een weergave van de werkelijkheid. Bovendien gebruikte ik van alles en nog wat om het beeld te krijgen dat ik hebben wilde. Tri-X flink opwaarderen en in Tetenal-tweebad ontwikkelen of met superverdunde Rodinal en dan bijna niet bewegen zodat de zwarten niet dichtliepen en de licht partijen nog lang doorontwikkelden. Er werd wat afgegoocheld in de DoKa. Ook bij het afdrukken. Wie de kunst van het tegenhouden en doordrukken van Ansel Adams wel eens heeft gezien of zijn krabbels als het ‘recept’ voor een perfecte print weet dat een fotograaf altijd aan zijn beelden knoeit. Toch weerspiegelen die beelden altijd nog de werkelijkheid. Het is onzin om te denken dat ‘photoshoppen’ en ‘bewerken’ een soort valsheid in geschrifte zou zijn.

before
Before and after

Knoeien of kunst?

Hoeveel er geknoeid wordt moet iedereen zelf maar uitmaken. Ik vind de trend naar overmatig gebruik van HDR-technieken niet zo boeiend. En ook faux-tilt-shift is niet meer dan een gimmick. Wie het voor het eerst ontdekt doet het vast met veel plezier een paar keer. Het is het Cokin-filter van nu. Met de huidige camera’s en telefoon-apps met ingebouwde filters is het bewerkte beeld ongekend populair geworden. Vaak met het idee dat je zo van een pizza een 3-sterrenmaaltijd maakt

Maar wat we proberen is niet de werkelijkheid te benaderen maar onze werkelijkheid vorm te geven. Want een foto is niets vergeleken bij de beleving in het echt. Op een berg, aan de zee, in een sneeuwstorm of in het holst van de nacht. Die stemming kun je proberen te benadrukken door je foto’s te bewerken. Voor journalisten een no-go area, en terecht. Die benadrukken de gebeurtenis al voldoende door de foto te maken en te kiezen voor publicatie waar het zijn bijdrage aan de beeldvorming van ‘de werkelijkheid’ levert. Maar voor alle andere fotografen is het geen probleem.

Echt waar, zelf gezien.
Echt waar, zelf gezien.

Alleen ga ik bij voorkeur niet zitten prutsen aan de inhoud van een foto. Dan had ik beter schilder kunnen worden. Die bepaalt zelf of de vogels naar het noorden of het zuiden moeten vliegen.